The Tatra
Mountains
Guide
 | Dolina
Kościeliska |
|---|
You can look at:
panoramic map
Dolina Kościeliska
Najpiękniejsza i najciekawsza dolina Tatr Zachodnich ciągnie się ok. 8 km, podchodząc pod główny grzbiet tatrzański. Na początku wąska, rozgałęzia się wachlarzowato w górnych partiach w kilka ramion bocznych, ponad którymi wznoszą się łagodne wierchy Tatr Zachodnich, z leżacym już w Słowacji najwyższym ich szczytem Bystrą (2248 m). Niezwykły swój urok zawdzięcza Dol. Kościeliska skupieniu w swoim wnętrzu zarówno przepięknych form krajobrazowych, jak i osobliwości właściwych terenom wapiennym, jakimi są liczne jaskinie, wywierzyska i fantastycznych kształtów turnie. Cała dolina owiana jest urokiem legend o poszukiwaczach skarbów oraz tradycji górniczych, sięgajacych XV wieku. Do wylotu doliny doprowadza z Zakopanego szosa - 7 km (PKS, parking, ok. 1 km dalej na Rogoźniczańskiej Polanie obozowisko campingowe). Wjazd pojazdów mechanicznych do doliny jest zabroniony. W środkowych partiach doliny na Hali Ornak znajduje się schronisko PTTK.
Do najciekawszych fragmentów doliny należą:
- Lodowe Źródło leżące opodal Bramy Kraszewskiego;
- Jaskinia Mroźna - znaki czarne od Lodowego Źródła; czas potrzebny na zwiedzenie jaskini 1.30 h. Zwiedza się grupowo z przewodnikiem, który jest na miejscu.
- Hala Pisana i Wąwóz Kraków - dojście dozwolone wąwozem tylko poza skałę z jaskiniami Żółtą i Smoczą Jamą, skąd możliwy powrót górą na Halę Pisaną (ok. 0.30 h - znaki żółte), Jaskinia pod Pisaną,
- Jaskinia Mylna - dojście do okien widokowych w jasnej części jaskini ok. 0.20 h - znaki czerwone. Zwiedzanie z własnym światłem (przejście przez jaskinię i zejście inną, także czerwono znakowaną ścieżka ok.1 godz.), Jaskinia Raptawicka - od drogi do Jaskini Mylnej 0.10 h - znaki czarne,
- Staw Smreczyński - sprzed schroniska PTTK na Hali Ornak ok. 0.35 h - znaki czarne.
Z dolnej części Doliny Kościeliskiej wybiega szlak czerwony przez Halę Upłaz na Ciemniak w Czerwonych Wierchach (ok. 3.30 h) i szlak niebieski do Hali na Stołach (ok. 1.30 h).
Ze środkowej części doliny od schroniska PTTK - szlak zielony przez Dolinę Tomanową na Czerwone Wierchy (ok. 3.30 h), szlak żółty na Iwaniacką Przełęcz (ok. 1.15 h) i stąd na Ornak (1867 m) i do Raczkowej Przełęczy - znaki zielone (ok. 1.30 h).
Cała górna część doliny stanowi ścisły rezerwat przyrody.
Będąca bocznym odgałęzieniem Doliny Kościeliskiej, Dolina Miątusia odznacza się wspaniałymi widokami na gniazdo Czerwonych Wierchów, szczególnie z okolic Przysłopu Miętusiego. Ponad dnem doliny biegnie niebieski szlak na Czerwone Wierchy przez Kobylarz (od Przysłopu Miętusiego ok. 2.30 h). Z Przysiopu Miętusiego czarno znakowana Ścieżka nad Reglami schodzi do Doliny Kościeliskiej i przed Polaną Stare Kościeliska wznosi się na Przysłop Kominiarski i dalej przez górne partie Doliny Lejowej przechodzi do Doliny Chochołowskiej - z Doliny Kościeliskiej ok. 2.30 h.
Dolina Kościeliska
The Dolina Kościeliska is the loveliest and most interesting valley in the Western Tatras. It stretches for about 8 km, right up to the main ridge of the Tatras. Near the exit the valley is narrow, but farther up it fans out into several lateral branches, above which rise the rounded summits of the Western Tatras, the highest of which is Mt
Bystra (2248 m), on the Slovakian side of the frontier. The Dolina Kościeliska owes its exceptional charm not only to its beauty spots, but also to its numerous forms characteristic of limestone country: caves, wells, and fantastically shaped rocks and crags. The whole valley is pervaded with the aura of old legends about hidden treasure. There are also ancient mining traditions going as far back as the 15th century. The valley is reached by road from Zakopane - 7 km. There is a regular PKS bus service, a car park for cars, and about 1 km farther on, at Rogoźniczańska Polana, a camping-site. Motor vehicles are not allowed into the valley. Half way up is the Hala Ornak mountain refuge, belonging to the PTTK tourist organisation.
Among the most interesting spots in the valley are the Lodowe Źródło (Icy Spring), not far trom Brama Kraszewskiego, and the Jaskinia Mroźna (Frosty Cave) - the latter is reached by following the black trail from Lodowe Źródło (time needed to see the cave - 1.30 hours). Visitors to the cave are taken round in groups by a guide who is there on the spot. Farther up the valley we come to the Hala Pisana, and then to the gorge Wąwóz
Kraków (one is not permitted to go farther up the gorge than the rock with the caves Żółta and Smocza Jama).
From there one can return by the top path to Hala Pisana (about 30 minutes - yellow trail). Other caves are the Jaskinia pod Pisaną and the Jaskinia Mylna - the view-windows in the light part of the cave can be reached in about 20 minutes, red trail. Visitors to this cave should take their own torch. One can pass through this cave and come down by another one - likewise by the red trail (approx. 1 h). The cave Jaskinia Raptawicka can
be reached by ten minutes walk following the black trail from the Jaskinia Mylna. About 35 minutes walk along the black trail from the Hala Ornak refuge leads to the mountain tarn Staw Smreczyński. In the lower part of the Dolina Kościeliska the red trail branches off to the Hala Upłaz, and takes one to the summit of Ciemniak, a mountain in the Czerwone Wierchy group (approx 3.30 h). The blue trail leads to the Hala na Stołach (approx. 1.30 h). From the middle section of the valley the green trail leads from the Hala Ornak refuge along the Dolina Tomanowa to the Czerwone Wierchy group of peaks (approx. 3.30 h). Likewise from the Hala Ornak refuge yellow trail leads up to the pass Iwaniacka Przełęcz (approx. 1.25 h), and thence to the summit of Ornak (1867 m, green trail, about 1.5 hours to the Raczkowa Przełęcz).
The upper part of the valley is a strict nature reserve.
The valley Dolina Miętusia, which is a side branch of the Dolina Kościeliska, has splendid views on the Czerwone Wierchy, especially from the Przysłop Miętusi. Above the valley, from Przysłop Miętusi, a blue trail leads up to the Czerwone Wierchy, passing Kobylarz on the way (approx. 2.5 hours from Przysłop Miętusi). From Przysłop Miętusi, too, the black path, Ścieżka nad Reglami, takes one down to the Dolina Kościeliska, then, before the Polana Stare Kościeliska, rises up to the Przysłop Kominiarski, and thence, across the upper parts of the Dolina Lejowa, reaches the Dolina Chochołowska (about 2.30 h from the Dolina Kościeliska).
Zbigniew Ładygin ysladyg@cyf-kr.edu.pl
[Dorota Gaczorek]
Last update D&Z 28 May 1995